Socket.IO ile Oda Tabanlı Gerçek Zamanlı Oyun Geliştirmek: Kelime Sayar'dan Dersler
Socket.IO ile Oda Tabanlı Gerçek Zamanlı Oyun Geliştirmek: Kelime Sayar'dan Dersler
Kelime Sayar, arkadaş gruplarının oda kurup birlikte oynadığı, gerçek zamanlı bir kelime oyunu — ve benim Socket.IO ile ilgili bildiğim her şeyi sahada öğrendiğim proje. "Mesaj gönder, mesaj al" örneklerinden gerçek bir çok oyunculu sisteme giden yol; kopan bağlantılar, sahipsiz kalan odalar, aynı anda iki cihazdan bağlanan oyuncular ve "oyun bitti ama kazanan kim?" tartışmalarıyla dolu. Bu yazıda o yoldan damıtılmış mimari dersleri paylaşıyorum.
Oda modeli: Socket.IO'nun en doğru soyutlaması
Socket.IO'nun oda (room) kavramı, oyuncu gruplarını izole etmenin doğal yoludur. Bir soket bir odaya katılır; o odaya yayınlanan her olay yalnızca üyelerine gider:
io.on('connection', (socket) => {
socket.on('odaya-katil', ({ odaKodu, oyuncuAdi }) => {
socket.join(odaKodu);
socket.data.oda = odaKodu;
socket.data.ad = oyuncuAdi;
io.to(odaKodu).emit('oyuncu-katildi', { ad: oyuncuAdi });
});
});
Kritik tasarım kararı şu: oda durumu (state) soketlerde değil, sunucuda ayrı bir yapıda yaşamalı. Soket nesnesine oyun verisi asıldığında, bağlantı koptuğu anda veri de gider. Benim kurulumumda her odanın durumu (oyuncular, skorlar, tur bilgisi, son aktivite zamanı) bellek içi bir Map'te ve kalıcılık gereken kısmı SQLite'ta tutulur; soketler yalnızca "bu kullanıcı şu odada" eşlemesini taşır.
Sunucu otoritesi: istemciye asla skor sordurmayın
Çok oyunculu sistemlerin demir kuralı: istemci niyet bildirir, sunucu karar verir. İstemciden "şu kelimeyi buldum, 8 puan ekle" mesajı kabul ederseniz, puanı 8000 olarak gönderen ilk meraklı oyuncuyla tanışmanız uzun sürmez.
socket.on('kelime-gonder', ({ kelime }) => {
const oda = odalar.get(socket.data.oda);
if (!oda || oda.durum !== 'oyunda') return; // oyun gerçekten sürüyor mu?
if (!oda.siradakiOyuncu === socket.id) return; // sıra gerçekten onda mı?
const puan = kelimeyiDogrula(kelime, oda.harfler); // kelime gerçekten geçerli mi?
if (puan > 0) {
oda.skorlar[socket.id] += puan;
io.to(oda.kod).emit('skor-guncellendi', oda.skorlar);
}
});
Her olayda üç doğrulama: oyun durumu, sıra sahipliği, hamle geçerliliği. Bu üçlü kontrol kalıbı, hile girişimlerinin yanı sıra arayüz hatalarından doğan tutarsız istekleri de (çifte tıklama, gecikmiş paket) sessizce süzer.
En zor problem: kopan bağlantılar
Gerçek dünyada bağlantılar sürekli kopar: telefon cebe girer, asansöre binilir, Wi-Fi el değiştirir. İlk sürümümde oyuncunun soketi koptuğu anda oyuncuyu odadan atıyordum — ve oyunlar, birinin interneti üç saniye titrediği için dağılıyordu.
Doğru desen, zarif bekleme süresi (grace period):
socket.on('disconnect', () => {
const oda = odalar.get(socket.data.oda);
if (!oda) return;
// Hemen atma: oyuncuyu "bağlantı koptu" olarak işaretle
oda.oyuncular[socket.data.ad].durum = 'koptu';
io.to(oda.kod).emit('oyuncu-durumu', { ad: socket.data.ad, durum: 'koptu' });
// 60 saniye içinde dönmezse kalıcı olarak çıkar
setTimeout(() => {
if (oda.oyuncular[socket.data.ad]?.durum === 'koptu') {
oyuncuyuCikar(oda, socket.data.ad);
}
}, 60_000);
});
Dönen oyuncu için de bir "yeniden bağlanma" yolu gerekir: istemci, oda kodu ve kendisine verilmiş bir oyuncu kimliğiyle gelir; sunucu mevcut durumu (mevcut-durum olayı ile skorlar, tur, kalan süre) tek pakette gönderir. Arayüz bu paketi alınca kaldığı yerden devam eder. Bu iki parça — bekleme süresi ve durum senkronizasyonu — oyuncu deneyimini "bağlantım koptu, oyun bitti"den "üç saniye dondu, devam ettim"e çevirir.
Bir de köşe durumu var: kalan herkes koptuysa oyun ne olacak? Bizim kuralımız: oda boşaldığında oyun duraklatılır, süre sayacı durdurulur; bekleme süresi içinde kimse dönmezse oyun "tamamlanmadı" olarak kapatılır ve geçici skorlar kaydedilmez. Bu kararı baştan vermezseniz, yarıda kalan oyunların skor tablosunu kirletmesiyle uğraşırsınız.
Hayalet odalar: sessiz bellek sızıntısı
Oda tabanlı her sistemin kaderi: oyuncular gelir, oynar, gider — ve odalar kalır. Süresi dolmuş odaları temizlemeyen bir sunucu, haftalar içinde binlerce ölü kaydın ve zamanlayıcının altında ezilir.
Çözüm iki katmanlı:
- Son aktivite damgası. Odadaki her anlamlı olay (
katılma,hamle,mesaj) odanınsonAktivitealanını günceller. - Periyodik süpürücü. Birkaç dakikada bir çalışan bir görev, belirli süredir aktivitesi olmayan odaları kapatır, üyelerine bilgi verir ve hem bellekten hem veritabanından siler.
setInterval(() => {
const simdi = Date.now();
for (const [kod, oda] of odalar) {
if (simdi - oda.sonAktivite > ODA_OMRU_MS) {
io.to(kod).emit('oda-kapandi', { neden: 'inaktivite' });
odalar.delete(kod);
}
}
}, 5 * 60_000);
Süpürücüyü yazarken bir ayrıntıya dikkat: oda kapanırken o odaya bağlı zamanlayıcılar (tur süresi sayaçları, bekleme süreleri) da iptal edilmeli. setTimeout referanslarını oda nesnesinde tutup kapanışta clearTimeout ile temizlemezseniz, ölü odanın sayacı dakikalar sonra ateşlenip var olmayan bir odaya yayın yapmaya çalışır — loglarınızda açıklaması zor hatalar olarak karşınıza çıkar.
Olay tasarımı: az, anlamlı, sürümlenebilir
İlk sürümde her küçük değişiklik için ayrı olay tanımlamıştım: skor-arti, sure-azaldi, oyuncu-yazdi... Zamanla bu, istemci ile sunucunun birbirine kırk yerden bağlandığı kırılgan bir yapıya dönüştü. Şimdi kuralım şu: istemciden sunucuya niyet olayları (kelime-gonder, tura-basla), sunucudan istemciye durum olayları (mevcut-durum, skor-guncellendi). Durum olayları her zaman eksiksiz veri taşır; istemci hiçbir zaman "parça parça topladığı" bilgiyle durum kurmaz. Bu yaklaşım, yeniden bağlanmayı da bedavaya getirir: dönen oyuncuya aynı mevcut-durum olayını göndermek yeterlidir.
Sonuç
Socket.IO ile oda tabanlı bir oyun yazmak, kütüphaneyi öğrenmekten çok dağıtık sistem disiplinini öğrenmektir: durum sunucuda yaşar, istemci yalnızca niyet bildirir, her bağlantının kopabileceği varsayılır ve kaynaklar (odalar, zamanlayıcılar) açıldığı gibi kapatılır. Kelime Sayar'da bu derslerin her birini bir hata raporu sayesinde öğrendim; siz baştan bu desenlerle kurarsanız, oyuncularınız "internetim koptu, her şey gitti" yerine "bir an dondu, devam etti" der — ve gerçek zamanlı bir oyunda bundan daha iyi bir iltifat yoktur.
Ek Görseller
